Làm sạch kẽ răng: phần bị bỏ qua nhiều nhất

Nếu chỉ được thêm một thói quen vào việc chăm sóc răng miệng, thì đó nên là làm sạch kẽ răng hàng ngày. Đây là việc ít người làm nhất nhưng tạo ra khác biệt lớn nhất.

Vì sao kẽ răng quan trọng

Bàn chải làm sạch được mặt ngoài, mặt trong và mặt nhai — khoảng ba phần tư bề mặt răng. Phần còn lại là hai mặt bên tiếp giáp với răng kế cận, và lông bàn chải không vào được.

Chính vùng này là nơi:

• Sâu răng kẽ hay bắt đầu — và khó phát hiện vì không nhìn thấy.
• Viêm lợi bắt đầu.
• Bệnh nha chu tiến triển.
• Cao răng tích tụ.

Các dụng cụ và khi nào dùng loại nào

Chỉ nha khoa

• Phù hợp với kẽ răng hẹp, răng sát nhau.
• Có loại sáp và không sáp, loại dẹt và tròn.
• Có loại gắn cán cho dễ thao tác.
• Loại chuyên dụng cho cầu răng và implant có phần luồn cứng.

Bàn chải kẽ

• Phù hợp với kẽ rộng hơn, người tụt lợi, người có cầu răng hoặc implant.
• Nhiều cỡ khác nhau — cỡ đúng rất quan trọng.
• Nhiều người thấy dễ dùng hơn chỉ nha khoa.
• Hãy nhờ nha sĩ chọn cỡ phù hợp cho từng vùng.

Tăm nước

• Dùng tia nước đẩy mảnh vụn và làm giảm mảng bám ở vùng khó tới.
• Rất hữu ích cho người niềng răng, có cầu răng, implant, hoặc tay kém khéo.
• Hỗ trợ tốt nhưng với kẽ răng sát nhau thì chưa thay thế được chỉ hoặc bàn chải kẽ.
• Hỏi nha sĩ về vai trò của nó trong trường hợp của bạn.

Tăm xỉa răng — không phải giải pháp

• Chỉ đẩy được mẩu thức ăn lớn, không lấy được mảng bám ở mặt bên răng.
• Dùng thường xuyên có thể làm rộng kẽ răng.
• Dễ làm tổn thương lợi.
• Đầu nhọn có thể gãy và kẹt lại.

Nếu bạn có thói quen xỉa răng sau ăn, hãy thay bằng chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ.

Cách dùng chỉ nha khoa

1. Lấy một đoạn chỉ đủ dài, quấn hai đầu vào ngón giữa hai tay.
2. Giữ một đoạn ngắn căng giữa hai ngón trỏ và ngón cái.
3. Đưa chỉ qua điểm tiếp xúc bằng động tác cưa nhẹ — không ấn mạnh xuống lợi.
4. Ôm chỉ theo hình chữ C quanh mặt bên của một răng.
5. Kéo lên xuống nhẹ nhàng vài lần, đi xuống hơi dưới viền lợi.
6. Đổi sang ôm mặt bên của răng kế bên trong cùng kẽ đó.
7. Dùng đoạn chỉ mới cho kẽ tiếp theo.
8. Đừng bỏ qua mặt sau của răng trong cùng.

Cách dùng bàn chải kẽ

1. Chọn cỡ vừa với kẽ — vào được mà không phải ấn mạnh.
2. Đưa nhẹ nhàng vào kẽ theo hướng ngang.
3. Đẩy ra vào vài lần.
4. Rửa sạch giữa các kẽ.
5. Có thể cần cỡ khác nhau cho các vùng khác nhau.
6. Thay khi lông mòn hoặc cán cong.

Về chảy máu khi mới bắt đầu

Rất thường gặp, và đây là điểm khiến nhiều người bỏ cuộc.

• Chảy máu thường là dấu hiệu lợi đang viêm, không phải bạn làm sai.
• Hãy tiếp tục nhẹ nhàng và đều đặn.
• Nhiều trường hợp hết chảy máu sau một hai tuần khi lợi lành lại.
• Nếu vẫn chảy máu sau đó, hãy đi khám.
• Đừng tránh vùng chảy máu — làm vậy khiến viêm nặng hơn.

Khi nào làm

• Ít nhất một lần mỗi ngày, và buổi tối là thời điểm hợp lý nhất.
• Làm trước hay sau chải răng đều được — quan trọng là có làm.
• Nếu chỉ làm được một lần trong ngày, hãy chọn buổi tối.

Làm sao để duy trì thói quen

• Để chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ ngay cạnh bàn chải, nơi dễ thấy.
• Gắn vào một thói quen đã có — làm ngay sau khi chải răng tối.
• Bắt đầu với vài kẽ nếu thấy khó, rồi tăng dần.
• Chọn dụng cụ bạn thấy dễ dùng nhất — dụng cụ bạn dùng được tốt hơn dụng cụ "tốt nhất" mà bạn không dùng.
• Kiên trì — sau vài tuần nó trở thành thói quen.

Trường hợp cần chú ý đặc biệt

• Đeo mắc cài chỉnh nha — cần chỉ có dụng cụ luồn, bàn chải kẽ và tăm nước.
• Có cầu răng — cần luồn chỉ dưới nhịp cầu.
• Có implant — chú ý vùng tiếp giáp giữa mão và lợi.
• Tụt lợi, kẽ rộng — bàn chải kẽ thường hiệu quả hơn chỉ.
• Tay kém khéo, người cao tuổi — chỉ có cán, bàn chải kẽ hoặc tăm nước dễ dùng hơn.

Hãy nhờ nha sĩ hướng dẫn trực tiếp cách làm cho trường hợp cụ thể của bạn — năm phút hướng dẫn tại phòng khám hiệu quả hơn nhiều so với đọc mô tả.

Dấu hiệu bạn đang làm chưa đủ

• Chảy máu lợi kéo dài.
• Hơi thở có mùi dù đã chải răng.
• Thức ăn thường xuyên giắt ở một chỗ cố định.
• Cao răng tích tụ nhanh sau mỗi lần lấy.
• Nha sĩ phát hiện sâu kẽ trong lần khám.

Tóm lại

Bàn chải làm sạch được ba phần tư bề mặt răng; phần kẽ còn lại là nơi bệnh bắt đầu. Hãy làm sạch kẽ hàng ngày bằng chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ cỡ phù hợp, bỏ thói quen xỉa tăm, và đừng dừng lại khi thấy chảy máu trong những ngày đầu.

Câu hỏi thường gặp