Implant thất bại: nguyên nhân, dấu hiệu và cách xử lý

Implant có tỉ lệ thành công cao, nhưng không phải một trăm phần trăm. Biết trước các nguyên nhân giúp bạn giảm nguy cơ, và biết dấu hiệu giúp bạn nhận ra sớm khi còn xử lý được.

Hai kiểu thất bại

Thất bại sớm

Xảy ra trong vài tháng đầu, khi trụ không tích hợp được với xương.

• Trụ lỏng, lung lay.
• Đau kéo dài không giảm.
• Sưng, chảy dịch quanh vùng cấy.
• Trụ rơi ra.

Thất bại muộn

Xảy ra sau nhiều tháng hoặc nhiều năm khi đã sử dụng bình thường.

• Viêm quanh implant làm tiêu xương dần.
• Trụ dần mất nâng đỡ và lung lay.
• Gãy trụ hoặc gãy vít do quá tải.

Nguyên nhân thất bại sớm

• Nhiễm trùng tại vùng cấy.
• Chất lượng xương kém hoặc đánh giá chưa chính xác.
• Trụ bị tác động lực quá sớm trong giai đoạn đang tích hợp.
• Hút thuốc — làm giảm tưới máu và cản trở lành thương.
• Bệnh toàn thân chưa kiểm soát, đặc biệt tiểu đường.
• Kỹ thuật cấy — quá nóng khi khoan, đặt sai vị trí, sai kích thước.
• Không tuân thủ hướng dẫn sau phẫu thuật.

Nguyên nhân thất bại muộn

• Viêm quanh implant do vệ sinh không đủ — nguyên nhân hàng đầu.
• Bệnh nha chu ở các răng còn lại không được kiểm soát.
• Quá tải lực nhai — khớp cắn sai, nghiến răng, làm ít trụ cho nhiều răng.
• Hút thuốc kéo dài.
• Không tái khám nên không phát hiện sớm.
• Bệnh toàn thân tiến triển.

Dấu hiệu cần đi khám ngay

• Trụ hoặc mão lung lay — dù chỉ nhẹ.
• Đau kéo dài hoặc đau trở lại sau khi đã ổn định.
• Lợi quanh trụ sưng đỏ, chảy máu.
• Có mủ ở viền lợi.
• Lợi tụt lộ phần kim loại.
• Mùi hôi ở vùng đó.
• Cảm giác khớp cắn thay đổi.
• Mão vỡ hoặc sứt.

Đừng chờ đợi. Ở giai đoạn viêm còn khu trú ở lợi, tình trạng xử lý được. Khi xương đã tiêu nhiều thì khó hơn rất nhiều.

Khi phát hiện có vấn đề

1. Đi khám sớm, mang theo toàn bộ hồ sơ và thẻ bảo hành.
2. Chụp phim đánh giá mức xương quanh trụ.
3. Xác định nguyên nhân.
4. Bàn phương án xử lý.

Các phương án xử lý

• Viêm còn ở lợi: làm sạch chuyên sâu, điều chỉnh vệ sinh, theo dõi sát.
• Đã tiêu xương ít: làm sạch bề mặt trụ, có thể can thiệp phẫu thuật để xử lý vùng viêm.
• Vít lỏng, mão lỏng: siết lại hoặc thay phần trên.
• Khớp cắn quá tải: chỉnh khớp cắn, làm máng bảo vệ nếu nghiến răng.
• Trụ lung lay, tiêu xương nhiều: thường phải tháo bỏ.

Khi phải tháo trụ

Nghe nặng nề nhưng thường là việc cần thiết để bảo vệ phần xương còn lại.

1. Tháo trụ dưới gây tê.
2. Làm sạch vùng nhiễm trùng.
3. Có thể ghép xương ngay hoặc chờ.
4. Chờ vùng đó lành.
5. Đánh giá lại khả năng cấy lại.

Làm lại có được không

Nhiều trường hợp làm lại được, nhưng:

• Phải xác định và khắc phục nguyên nhân trước — nếu không, lần sau dễ lặp lại.
• Thường cần ghép xương vì vùng đó đã mất xương.
• Cần thời gian chờ.
• Tỉ lệ thành công của lần làm lại thường thấp hơn lần đầu.
• Chi phí phát sinh thêm.

Hãy hỏi thẳng: "Nguyên nhân thất bại là gì và làm sao để lần sau không lặp lại?"

Về bảo hành

Đây là lý do rất cụ thể để hỏi kỹ trước khi làm:

• Bảo hành những gì — trụ, mão, hay cả hai?
• Trong bao lâu?
• Điều kiện gì — có yêu cầu tái khám định kỳ không?
• Trường hợp nào không được bảo hành?
• Nếu thất bại thì được làm lại miễn phí hay chỉ được phần nào?
• Có bằng văn bản không?

Nhiều chính sách bảo hành yêu cầu người bệnh tái khám định kỳ và duy trì vệ sinh — hãy đọc kỹ điều kiện.

Nếu cơ sở đã đóng cửa

Tình huống có thật. Khi đó bạn cần:

• Thẻ bảo hành ghi hệ thống trụ — để nơi mới biết dùng phụ kiện gì.
• Hồ sơ điều trị và phim chụp.
• Tìm cơ sở có kinh nghiệm xử lý implant của hệ thống đó.

Đây là lý do bài trước nhấn mạnh việc giữ thẻ bảo hành suốt đời.

Giảm nguy cơ ngay từ đầu

1. Chọn nơi có chuyên môn và thiết bị phù hợp, không chọn theo giá rẻ nhất.
2. Yêu cầu chụp cắt lớp và lập kế hoạch kỹ.
3. Khai báo đầy đủ bệnh nền và thuốc đang dùng.
4. Điều trị xong bệnh nha chu trước khi cấy.
5. Bỏ thuốc lá.
6. Kiểm soát tốt bệnh toàn thân, đặc biệt tiểu đường.
7. Tuân thủ hướng dẫn sau phẫu thuật.
8. Vệ sinh kỹ vùng implant hàng ngày.
9. Tái khám đều đặn suốt đời.
10. Báo ngay khi thấy bất thường.

Tóm lại

Implant có thể thất bại sớm do không tích hợp được, hoặc muộn do viêm quanh implant và quá tải. Trụ lung lay, đau kéo dài, lợi sưng chảy máu đều là lý do đi khám ngay. Giảm nguy cơ bằng chọn nơi đủ chuyên môn, bỏ thuốc lá, vệ sinh kỹ và tái khám đều.

Câu hỏi thường gặp