Chải răng là việc ai cũng làm mỗi ngày, và cũng là việc phần lớn mọi người làm chưa đúng. Không phải vì khó, mà vì không ai chỉ lại sau khi học từ hồi nhỏ.
Mục tiêu của việc chải răng
Không phải để răng thơm hay có bọt. Mục tiêu là lấy đi mảng bám — lớp màng mềm chứa vi khuẩn hình thành liên tục trên bề mặt răng.
Mảng bám là chất mềm. Nó không cần lực mạnh để lấy đi — nó cần được chạm tới đúng chỗ, đủ lâu.
Những chỗ hay bị bỏ sót
- Đường viền lợi — nơi mảng bám đọng nhiều nhất và là nơi viêm lợi bắt đầu.
- Mặt trong của răng, đặc biệt răng cửa hàm dưới.
- Mặt sau răng hàm trong cùng.
- Mặt nhai của răng hàm, nhất là các rãnh sâu.
- Vùng quanh khí cụ chỉnh nha, cầu răng, implant.
Hãy thử soi gương sau khi chải và xem những vùng này — nhiều người bất ngờ.
Kỹ thuật chải
- Đặt bàn chải nghiêng khoảng bốn mươi lăm độ về phía đường viền lợi.
- Lông bàn chải chạm cả vào răng và viền lợi.
- Rung nhẹ tại chỗ vài lần, rồi hất về phía mặt nhai.
- Di chuyển sang nhóm răng tiếp theo, chồng lấn một chút.
- Làm hết mặt ngoài, rồi mặt trong, rồi mặt nhai.
- Với mặt trong răng cửa, dựng bàn chải theo chiều dọc.
- Chải nhẹ nhàng cả lưỡi.
Không chà ngang mạnh — đây là lỗi phổ biến nhất và gây mòn cổ răng.
Về thời gian
Khoảng hai phút là mốc thường được khuyến nghị. Nghe ngắn nhưng thực tế phần lớn mọi người chải chưa tới một phút.
- Chia miệng thành bốn phần, mỗi phần khoảng ba mươi giây.
- Dùng đồng hồ hoặc bàn chải có hẹn giờ ít nhất một lần để biết cảm giác hai phút thật sự.
- Đừng vội — chải nhanh không thay thế được chải đủ.
Chải mấy lần một ngày
Hai lần mỗi ngày là mức cơ bản, trong đó lần buổi tối quan trọng nhất — vì ban đêm nước bọt tiết ít hơn, khả năng tự làm sạch giảm.
Đừng bao giờ bỏ chải răng buổi tối, kể cả khi rất mệt.
Chải trước hay sau ăn
- Sau khi ăn đồ chua hoặc uống nước có ga, men răng tạm thời mềm hơn — nên chờ một lúc rồi mới chải, hoặc súc miệng bằng nước lọc trước.
- Buổi sáng, chải trước hoặc sau bữa sáng đều được — quan trọng là có chải.
Chọn bàn chải
- Lông mềm — lông cứng không sạch hơn mà gây mòn và tụt lợi.
- Đầu bàn chải vừa với miệng bạn, đủ nhỏ để với tới răng trong cùng.
- Cán cầm thoải mái.
- Thay khi lông tòe, hoặc theo định kỳ — bàn chải tòe không làm sạch được.
- Thay sau khi ốm.
- Mỗi người một bàn chải riêng.
- Để nơi khô thoáng, không đậy nắp kín khi còn ướt.
Bàn chải điện
Nhiều người chải sạch hơn với bàn chải điện, chủ yếu vì nó giúp giữ đúng kỹ thuật và có hẹn giờ.
- Đặt đầu bàn chải lên từng răng, để máy làm việc — không tự chà.
- Di chuyển chậm từ răng này sang răng khác.
- Vẫn cần chú ý đường viền lợi.
- Thay đầu bàn chải định kỳ.
Bàn chải thường dùng đúng cách vẫn hiệu quả. Nếu bạn đang chải tốt, không nhất thiết phải đổi.
Về kem đánh răng
- Chọn loại có fluor trừ khi có lý do riêng — hãy hỏi nha sĩ.
- Lượng vừa đủ, không cần nhiều — nhiều bọt không đồng nghĩa với sạch hơn.
- Kem cho răng nhạy cảm giúp giảm ê buốt nhưng không thay thế việc khám tìm nguyên nhân.
- Cẩn thận với các loại hứa làm trắng nhanh — một số có hạt mài mạnh.
Súc miệng sau khi chải
Đây là điểm nhiều người chưa biết: súc nhiều nước sau khi chải sẽ rửa trôi phần fluor còn lại trên bề mặt răng.
Nhiều hướng dẫn khuyên chỉ nhổ bớt kem thừa và không súc nhiều nước. Hãy hỏi nha sĩ về cách phù hợp với bạn.
Nước súc miệng
- Là biện pháp bổ sung, không thay thế chải răng và làm sạch kẽ.
- Một số loại có chỉ định cụ thể và không nên dùng kéo dài — hỏi nha sĩ.
- Loại có cồn có thể gây khô miệng nếu dùng thường xuyên.
- Không dùng ngay sau khi chải nếu bạn muốn giữ fluor từ kem đánh răng — dùng vào thời điểm khác trong ngày.
Những lỗi phổ biến
- Chải quá mạnh — gây mòn cổ răng và tụt lợi.
- Chà ngang thay vì kỹ thuật đúng.
- Chải quá nhanh.
- Bỏ qua mặt trong và đường viền lợi.
- Dùng bàn chải lông cứng, dùng bàn chải đã tòe.
- Chỉ chải, không làm sạch kẽ.
- Bỏ chải buổi tối khi mệt.
- Luôn bắt đầu từ cùng một chỗ — vùng chải cuối thường bị chải qua loa.
Mẹo nhỏ có ích
- Đổi vị trí bắt đầu mỗi lần chải để không vùng nào luôn bị chải cuối.
- Soi gương khi chải, ít nhất thỉnh thoảng.
- Dùng tay không thuận đôi khi để chải chậm lại và ý thức hơn.
- Để bàn chải và chỉ nha khoa ở nơi dễ thấy.
Khi nào cần đi khám dù vẫn chải đều
- Chảy máu lợi khi chải.
- Hơi thở có mùi kéo dài.
- Ê buốt khi ăn nóng lạnh.
- Thấy vết đen, lỗ trên răng.
- Lợi tụt, răng có vẻ dài ra.
Chải răng tốt giảm nguy cơ nhưng không thay thế được khám định kỳ.
Tóm lại
Chải nhẹ nhàng khoảng hai phút, nghiêng bàn chải về phía đường viền lợi, đừng bỏ qua mặt trong và răng trong cùng. Dùng lông mềm và thay khi tòe. Và đừng bao giờ bỏ lần chải buổi tối.
Câu hỏi thường gặp
Chải răng bao lâu là đủ?
Khoảng hai phút, chia đều cho các vùng trong miệng. Phần lớn mọi người chải ngắn hơn nhiều so với tưởng tượng — dùng đồng hồ hoặc bàn chải có hẹn giờ để kiểm tra thực tế.
Chải mạnh có sạch hơn không?
Không, và còn gây hại. Chải mạnh làm mòn cổ răng và tụt lợi, trong khi mảng bám là chất mềm chỉ cần lực nhẹ để lấy đi. Kỹ thuật và thời gian quan trọng hơn lực.
Bàn chải điện có tốt hơn không?
Nhiều người chải sạch hơn với bàn chải điện vì nó giúp giữ đúng kỹ thuật và thời gian. Nhưng bàn chải thường dùng đúng cách vẫn hiệu quả — quan trọng là cách dùng.
Có nên súc miệng bằng nhiều nước sau khi chải không?
Súc nhiều nước rửa trôi fluor còn lại trên răng. Nhiều hướng dẫn khuyên chỉ nhổ bớt kem thừa và không súc nhiều — hãy hỏi nha sĩ về cách phù hợp với bạn.